Het hoofdkantoor van alle Nederlandse fokkers en houders van shetlandpony’s Is sinds vorig jaar gevestigd in Steenderen. Wat gebeurt daar?

Tekst en foto’s: Feikje Breimer

[Steenderen]

Femke van ’t Hoekje beviel op een zwaar bewolkte dag in mei. Het voskleurige veulen werd net als honderden andere veulens geregistreerd bij het Nederlands Shetland Pony Stamboek. Vanuit het kantoor in Steenderen sturen de medewerksters jaarlijks honderden paspoorten naar de trotse eigenaren.

De geboorte van een veulen wil weleens een verrassingsaanval zijn, maar de fokkers van shetlandpony’s zijn graag goed voorbereid. Een geboortemelder aan het halster geeft een signaal af als de merrie langer dan twaalf seconden gaat liggen; een goede indicatie voor nieuw leven op komst. Ruim zestig fokkers zijn actief in de Achterhoek en de Liemers. Het hoofdkantoor van alle Nederlandse fokkers en houders van shetlandpony’s is sinds vorig jaar juni gevestigd in het oude Rabobankpand aan de burgemeester Smitstraat in Steenderen. Een topkeuze vat bestuurssecretaris Karin ten Dam in één woord samen. “Binnen een week begroette de medewerker van het postagentschap ons al bij naam. Het paspoortseizoen loopt van juli tot oktober, in de periode versturen we stapels paspoorten naar de fokkers van veulens. De lokale horeca is perfect voor onze vergaderingen en bijeenkomsten. We voelden ons in Steenderen direct thuis.”

Haringvissers

Nederlandse haringvissers namen meer dan een eeuw geleden de eerste pony’s van de Shetland eilanden mee naar Nederland. Al snel werden ze gebruikt als vervanging van trekhonden; de robuuste dieren zijn enorm sterk. In de Betuwse boomgaarden bleek de pony heel geschikt voor het werk onder lage bomen en trok karren vol appels. In Engelse mijnen trokken de pony’s in nauwe mijngangen lorries vol kolen. Fokster Arianne Dijkstra legt uit wat dit heeft betekend voor de fokkerij. “Voor het werk in de mijnen is heel bewust gefokt op kortere voorbenen, dat zie je nu niet meer. Het gebruiksdoel van de shetlander is verdwenen. Net als alle andere paarden en pony’s zie je ze nu in de sport en recreatie, en zoals bij ons thuis, in de fokkerij.”

Als Arianne ’s morgens in Laren de gordijnen opentrekt heeft ze direct zicht op de wei met drachtige merrie’s. Het eerste wat ze doet, is kijken of alles nog rustig is. Jaarlijks fokt ze zes tot acht veulens. In de wei staan voornamelijk voskleurige dames. “Sommige fokkers kiezen voor kleur, andere willen graag kleine maat shetlanders fokken, maar uiteindelijk kies je steeds voor verbetering van het ras.” Arianne ging jaren geleden samen met een vriendin mee naar een keuringsdag en was direct verkocht. “De sfeer is heel gemoedelijk op zo’n dag, iedereen helpt elkaar bij het voorbrengen van de merrie’s en veulens. De ideale shetlander heeft niet te grote oren, een aansprekend groot oog, grote neusgaten en veel behang.” Arianne hurkt in de wei bij de twaalfjarige Bonneke die met haar volle manen laat zien wat met veel behang bedoeld wordt. Veel manen en veel staart. Uiterst noodzakelijk op de eilanden waar de pony oorspronkelijk vandaan komt. De pony’s zijn onderhoudsvriendelijk, hun sobere afkomst maakt dat ze met weinig voeding toe kunnen.

Vergrijzing

Ruim tachtig jaar geleden werd het Nederlands Shetland Pony Stamboek opgericht, de aangesloten leden volgen de richtlijnen van de fokkerij die het oudste ponystamboek van Nederland heeft opgesteld. Wie op de nieuwspagina van de website klikt, ziet in één oogopslag het probleem waar de NSPS net als veel andere ras- en fokverenigingen mee worstelt; vergrijzing. De overlijdensberichten van diverse prominente leden laten zien dat het betrekken van de jeugd belangrijk is voor de toekomst.

Arianne is enthousiast over de manier waarop haar dochters kunnen meedoen. “De NSPS heeft speciale categorieën voor jeugdleden. Op de jongerenfokdag in Heteren zie je kinderen van twee tot eenentwintig pony’s voorbrengen. Waar de NSPS ook steeds meer in investeert, is het recreatieve gebruik van de shetlanders. Aangespannen rijden mag echt meer aandacht krijgen. Het karakter van de pony’s is uitstekend. Op de jaarlijkse hengstendag verschijnen zonder problemen honderdtwintig hengsten. Als er eentje is die zich niet gedraagt, is dat al veel. Het zijn slimme pony’s die makkelijk leren.”

Het veulen van Femke werd tweeëntwintig jaar geleden geboren als Nanda van de Grote Mulder, roepnaam Nina. Kleuters kregen op haar hun eerste rijlessen, ze trekt wekelijks een sulky en loopt probleemloos naast de fiets mee naar het hoofdkantoor van de NSPS om te figureren in de fotosessie. Uiteraard is ze benieuwd of de brievenbus van nummer 21 eetbaar is. Het blijft een shetlander.