[Groenlo]

Over een paar dagen barst in de Achterhoek het carnaval weer los. De bakermat van het carnaval in Oost-Nederland is Grolle. Dat is althans de stellige overtuiging van De Knunnekes, de carnavalsvereniging in het vestingstadje. “We zijn de carnavalsoorden Oldenzaal en ’s-Heerenberg inmiddels voorbij gestreefd”, zegt Theo Huijskes.

Tekst: Natasja Scheerder Foto’s: Marcel Houwer

De pr-man van De Knunnekes en oud-stadsprins van Groenlo heeft recht van spreken. Alleen naar de pronkzittingen, in Grolle ook wel buutavonden genoemd, komen al zo’n drieduizend carnavalisten. “We houden elk jaar in januari liefst zes buutavonden in ons carnavalshoes City Lido”, vertelt Huijskes trots. “En die zitten elke avond vol.”

De Knunnekes presenteerde zes buuts in een uitverkocht carnavalshoes City Lido. Foto Marcel Houwer

De kaartverkoop start na het prinsenbal in november. “Tijdens de pronkzittingen treden alleen lokale artiesten op, die zijn opgeleid op onze eigen HBS, de Hoge Buutschool van Grolle. Dit jaar hadden we drie debutanten. Zij kregen, zoals gebruikelijk, hun diploma op het podium uitgereikt.”

Optocht en dweilen
Daarbij trekken de optocht op de carnavalszondag en het dweilen op Rosenmontag niet alleen duizenden bezoekers uit Grolle zelf, maar wordt de stad die dagen overspoeld met carnavalisten uit de verre regio. “Aan de optocht doen zo’n 1500 mensen mee, verdeeld over tachtig tot negentig onderdelen”, weet Rob Porskamp, zittingspresident, presentator van de buutavonden en oud-vorst.

‘In Groenlo hebben ze geen vier, maar vijf seizoenen. Het vijfde begint op de elfde van de elfde en eindigt op Aswoensdag’

“Ons stadje leent zich daar ook mooi voor. Groenlo is een vestingstadje met veel horeca binnen de stadsgrachten. We hebben een heel oud stratenplan, dat stamt uit 1627. Daardoor kunnen er niet zulke grote wagens in de optocht meerijden, maar hebben we wel heel veel grote loopgroepen en is er veel interactie met het publiek. Dat alles maakt de optocht heel gezellig. We hebben deelnemers van alle leeftijden. Kinderen die nog nauwelijks kunnen lopen, lopen al wel mee in de Grolse optocht.”

Op maandagmorgen beginnen De Knunnekes al om 10.30 uur met de prijsuitreiking van de optocht. Daarna is er voor iedereen een stamppotbuffet om een goede bodem te leggen voor de dweildag. “Rond een uur of één loopt iedereen de stad in”, zegt president en oud-prins Maarten Kooiker. “Alleen bij City Lido zijn dan al zo’n 3500 mensen binnen. Maar we hebben ook veel kleine cafeetjes, die helemaal vollopen. Het is de bedoeling dat je die dag van café naar café dweilt. Je hoeft nergens entree te betalen. En als je in zeven verschillende cafés een consumptie hebt gedronken, krijg je een zogenaamde dweilpin (speldje). Afgelopen jaren was er zelfs een bus vol carnavalisten uit Didam en Deventer in de stad.”

Maarten Kooiker, Theo Huijskes en Rob Porskamp in City Lido, voorafgaand aan weer een buutavond. Foto Natasja Scheerder

Vijf dolle dagen
In Grolle noemen ze het carnaval daarom ook wel de drie dolle dagen. “Maar eigenlijk zijn het vijf dolle dagen”, vindt Porskamp. “We beginnen namelijk al op vrijdag. Dan bezoekt het prinsenpaar, bestaande uit de prins en zijn adjudant, de basisscholen. Elke school heeft ook een eigen prinsenpaar in de onder- en de bovenbouw. ’s Avonds is er bovendien een teenage party voor 12- tot 17-jarigen bij sociaal-cultureel centrum De Mattelier.”

Zaterdagochtend is er vervolgens gehandicaptencarnaval en ’s middags een groot kinderfestijn voor heel Groenlo. Op zaterdagavond houden de Grolse Tönnekes een carnavalsfeest voor alle jongeren vanaf 17 jaar bij Café Kras. Hier worden ook de nieuwe jonkheer en jonkvrouw onthuld.

“Maar ook voor de oudere carnavalisten, de 50-plussers, hebben we een speciale activiteit”, lacht Kooiker. “Een paar jaar geleden zat het seniorencarnaval een beetje in het slop. De vereniging heeft dat toen opgepakt en omgedoopt tot het tweede jeugdcarnaval op de Tulpendinsdag. Daar onthullen we ook de tweede jeugdprins en -adjudant. Sindsdien zit City Lido weer helemaal vol.”

Carnavalsseizoen
Buiten die vijf carnavalsdagen in februari zijn er de rest van het jaar echter ook maar weinig dagen dat ze in Groenlo niet aan carnaval denken. Zo telt het vestingstadje geen vier, maar vijf seizoenen. Huijskes: “Het vijfde seizoen begint op de elfde van de elfde en eindigt op Aswoensdag.”

Zelfs buiten het carnavalsseizoen weet carnavalsvereniging De Knunnekes regelmatig de aandacht te trekken. Zo wordt al op 11 september het nieuwe prinsenpaar op het (brouwers)nös ‘gevangen’. “Dat doen we traditioneel twee maanden voor de elfde van de elfde”, legt Kooiker uit. “Tot het prinsenbal in november blijft dat het grootste geheim van Grolle. Het is die dag ook verdacht stil op straat, want we halen het nieuwe prinsenpaar thuis op.”

‘We zijn de grote carnavalsoorden in de regio, Oldenzaal en ’s-Heerenberg, inmiddels voorbij gestreefd’

En dan is er voor het prinsenbal nog het Tröntjesfestival. Met het schlagerfestival opent de carnavalsvereniging het seizoen op de elfde van de elfde. “Ongeacht de dag waarop 11 november valt”, zegt Huijskes. “Op het Tröntjesfestival is alleen origineel werk te horen van onze eigen Groenlose artiesten. In Grolle hebben we veel leuke muzikanten en tekstschrijvers. De hele carnavalscollectie is zelfs op Spotify te vinden. De allereerste Grolse carnavalsschlager was ‘As deus was kas’. Maar de bekendste is die van muzikant en buutreedner Gait van Grolle (Roerdink), ‘Waor zal mien prinsjen slaopen’.”

Breed gedragen
Het carnaval is dan ook verweven met de Grolse gemeenschap. Het feest wordt in alle geledingen gevierd en daarmee breed gedragen. Kooiker: “Het wordt ons letterlijk met de paplepel ingegoten. Als kind loop je al mee in de optocht en veel jeugd bouwt op de basisschool met een groepje vrienden het eerste carnavalswagentje. De meeste Grollenaren hebben op zolder ook een rek vol carnavalskleding staan. En als de kinderen eruit gegroeid zijn, gaat het pak naar een buurjongen of -meisje.”

Het prinsenpaar Edwin en Robby Reukers. Foto Marcel Houwer

Carnaval is daarmee een feest voor alle inwoners van Groenlo. Daar wordt ook bij de prinsenkeuze rekening mee gehouden. De titel van stadsprins en -adjudant is niet alleen voor een select groepje weggelegd. Iedereen kan de stadssleutels tijdens het carnaval in handen krijgen. “Ze staan hier in de rij om prins of adjudant te worden”, weet Porskamp. “Elk jaar kunnen dat er echter maar twee zijn. En ben je één keer prins geweest, dan kun je niet voor een tweede keer prins worden. De broers Edwin en Robby Reukers zijn dit jaar het 57ste prinsenpaar.”

Ondanks dat het Grolse carnaval zo groots wordt gevierd, telt carnavalsvereniging De Knunnekes toch ‘maar’ zo’n tweehonderd leden. “Als je lid wilt worden, moet je ook wat doen voor de vereniging”, legt Huijskes uit. “We hebben veel verschillende geledingen en commissies, die elk hun eigen taken hebben. Samen organiseren zij het feest voor de hele bevolking.”

Carnaval 2020
Dit jaar wordt het carnaval in Groenlo gevierd op 23, 24 en 25 februari. Het feest begint op zondag met de optocht en eindigt dinsdagnacht om twaalf uur. Kooiker: “Op Aswoensdag is er dan nog haringhappen op de markt, met een lekker visje en sterke verhalen. Dat is bovendien het moment dat de prins en adjudant hun steken en de stadssleutels weer in moeten leveren. Dan zit het carnaval er helaas weer op.”

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.