Kunstwandelroute Berkelland verwijst naar ontstaan Gelderland

Redactie

[Borculo]

“Prachtig weer, schitterende omgeving, blije mensen, lekker muziekje, goede organisatie, lekkere hapjes en vele complimenten over de kunstwerken.” Dat was de eerste reactie van het bestuur van KunstKring B-Art zaterdag 29 mei na de opening van de Kunstwandelroute in Berkelland. 

Tekst: Rob Weeber

Het idee voor een Kunstwandelroute ontstond al in 2017. Samen met de Stichting Achterhoek Toerisme werd toen gezocht naar aanvullende toeristische activiteiten in Berkelland. Brainstorming leverde veel ideeën op, maar wat overbleef was het idee voor een kunstwandelroute. Landgoed Beekvliet met daarbinnen Stelkampsveld, gelegen tussen Borculo en Barchem, leek de beste locatie, maar werd uiteindelijk door Staatsbosbeheer afgewezen vanwege de status Natura 2000. “Na deze afwijzing hebben we samen met Staatsbosbeheer gekeken naar wat wel mogelijk was,“ legt secretaris René Appels van KunstKring B-Art uit. “Uiteindelijk hebben we een route van 3,5 kilometer met begin- en eindpunt vanaf Museumboerderij De Lebbenbrugge in Borculo gemaakt die volledig over Berkellands grondgebied loopt. Vanwege de aanwezige rivier de Slinge werd ook het waterschap Rijn en IJssel erbij betrokken.”

Wie de route loopt, komt langs 33 objecten. De term object refereert aan objectkunst of installatiekunst, kunst die uit diverse materialen bestaat en in de natuurlijke omgeving opgaat of deze versterkt. Juist die diversiteit in uitvoering maakt de route interessant. Gezamenlijk scheppen de kunstwerken een nieuw, tijdelijk environment waar het publiek wordt uitgedaagd om de verbinding tussen de schoonheid van het werk en de omgeving te ervaren.

Draak van Gelre

Een van de kunstwerken is het textielwerk Gelre-Gelre van de groep Zoo-tex. De groep bestaat uit negen textielkunstenaars die al jaren gezamenlijk optrekken. Voor de Kunstwandelroute hebben ze gekozen voor de draak van Gelre. Een van de leden is de Needse textielkunstenares Jo Huijsman-Namminga. “Hoewel we ieder ons eigen werk hebben, komen we ook elk jaar als groep bijeen en kiezen dan een thema dat we gezamenlijk uitwerken. We kennen elkaar van de diverse beurzen en exposities en vinden het gewoon gezellig om ook samen te werken. Voor de Kunstwandelroute in Berkelland besloten we de draak van Gelre te maken, een oude sage uit de negende eeuw na Christus over de ontstaansgeschiedenis van de naam Gelderland. Het kostte wat hoofdbrekens omdat het een buitenkunstwerk van textiel betrof. Alle materialen moeten een aantal maanden weer en wind kunnen weerstaan.”

Voor het geraamte van de draak kozen ze voor een kruiptunnel voor kinderen. Daarom heen spanden ze vijverfolie waarop gekleurde cirkels werden geverfd. Op de cirkels werden tenslotte bollen van gerimpelde organza geplaatst. De poten bestaan uit bamboestokken. Ieder lid van de groep leverde een sectie. In totaal ontstond een draak van zo’n 12 meter lang.

Videobreien

Martina Bakker-Schaafsma uit Geesteren creëerde het object ‘Beeld en geluid’, bestaande uit Filmladder en Boomverlichting. Filmladder, een tussen de bomen hangende zwart-witte ladder, verwijst naar het filmhuis Borculo, Cine-BRENG, en de oude analoge zwart-wit films. Eraan hangt een beeldbreiwerk met cd’s. “Ik begon zo’n vier jaar terug met videobreien,” licht Bakker toe. “De eerste versie was een rechte lap, maar dat beviel niet. Sindsdien brei ik objecten. Mijn breiwerken hebben allemaal een symboliek of verwijzing. Een werk bijvoorbeeld is opgezet met 31 steken, verwijzend naar mijn leeftijd toen de film Grease uitkwam. Weer een ander is met 13 steken opgezet, de leeftijd waarop ik mijn eerste kusje kreeg.”

Ze is gek op films en die passie heeft ze verbeeld in de oude magneet- en videobanden waarmee ze breit. Alle informatie die er ooit opstond, is bewaard gebleven. Ook hangen er oude cd’s tussen de bomen. “Het is een symbolische verwijzing naar geluid. Bovendien weerkaatsen de cd’s het licht dat door de bomen schijnt.”

Ruimtelijke haiku

Hans Mellendijk uit Varsseveld, vormgever en sinds 2020 samen met Eva Schuurman Dichter des Achterhoeks, werkte voor de Kunstwandelroute samen met fotografe Marijke Schellekens uit Doesburg. Ze werkten al eerder incidenteel samen voor de Kunstwandelroute in Hummelo op landgoed Enghuizen. Hun object ‘Mantelzorg’ is een installatie waarin fotografische beelden met tekst zijn gecombineerd. “De installatie bestaat uit vier transparante panelen en vormt een ruimtelijke haiku (kort niet-rijmend gedicht van drie regels, red.),” aldus Mellendijk. De panelen tonen de foto’s van Marijke en verbeelden een symbiose tussen de klimop en de bomen waar ze omheen groeien. De dichttekst is op de panelen aangebracht.”

Schellekens was ooit hoofdredacteur van Spectrum Kinderopvang, maar naar eigen zeggen nooit tevreden met de kwaliteit van de foto’s. In Doesburg kreeg ze haar eigen atelier en ging steeds meer beeldend fotograferen. “Mijn foto’s zijn altijd de basis van mijn werk. Verder worden ze praktisch altijd transparant afgedrukt op glas of plexiglas zoals dus bij Mantelzorg.” Naast het gezamenlijke werk met Mellendijk, staat ze ook op de Kunstwandelroute met haar eigen werk ‘Amor Mundi’, liefde voor de wereld. Dit bestaat uit twee grote houten frames met daarin drie aan elkaar gekoppelde plexiglas fotopanelen die een echt coulisselandschap vormen.   

De Kunstwandelroute loopt van 29 mei tot 12 september. Tijdens dit weekend van de Open Monumentendagen wordt bij Museumboerderij De Lebbenbrugge een Kunstplein gehouden, een manifestatie met een gevarieerd aanbod van 2- en 3-dimensionale kunstwerken. Het programmaboekje voor de Kunstwandelroute is verkrijgbaar bij alle VVV/TIP’s in Berkelland.