Maak kennis met vleermuizen

Redactie

[Groenlo]

Schaduwen buitelen door de donkere lucht terwijl Wilko met een zaklamp omhoog schijnt. “Wat doet u daar?” vraagt een campinggast. “Weleens een vleermuis gezien?” antwoordt Wilko. “Nog nooit!” weet de gast zeker. Wilko wijst naar de schaduwen. “Dat zijn ze!” Van vleermuiskasten controleren komt voorlopig niets terecht, de campinggast wil alles weten. Missie geslaagd.

Tekst en Foto: Feikje Breimer

Je kunt er de klok op gelijk zetten. Na zonsondergang vliegen vleermuizen. Althans dat doet de gewone dwergvleermuis, de watervleermuis en de vroegvlieger. Op een andere soort moet je wat langer wachten, maar daar is zijn naam ook naar; laatvlieger. Om klokslag tien over negen kijken Wilko Poortman en Kevin Collins naast de Groenlose gracht in de lucht. Niets. Kevin pakt zijn mobiel en checkt de temperatuur. “Het is nu nog fris, met 6 graden Celsius is het spannend of de vleermuizen zullen vliegen. Ze zijn op jacht naar insecten en die vliegen niet als het te koud is.”

In een oude beuk bij Brouwersnös schijnt Wilko met zijn zaklamp in een platte houten kast. Deze heeft hij samen met één van de vijf andere vrijwilligers van de Vleermuiswerkgroep IVN Oost-Achterhoek opgehangen. “Dit zijn perfecte plekken voor vleermuizen om overdag in te schuilen. We vangen en wegen de vleermuizen niet, we kijken alleen met een zaklamp of er vleermuizen aanwezig zijn. Bij de Groenlose gracht hebben we er vijf opgehangen en bij Camping Marveld mochten we twintig kasten ophangen. Er is altijd wel iemand die vraagt wat je doet en dan kan ik uitleggen hoe vleermuizen leven.”

Beschermde diersoort

Wilko en Kevin doen niets liever dan praten over vleermuizen. Samen met vier andere vrijwilligers verzorgen ze excursies, doen schouwingen en gaan op pad als er een vleermuismelding is. Onbekend maakt onbemind en het is de missie van de Vleermuiswerkgroep om daar wat aan te doen. Kevin legt uit dat met een goede timing vleermuizen voor het afbreken of verbouwen van een huis geen probleem hoeven te zijn. “Vleermuizen leven op verschillende plekken, in de kraamtijd hebben de vrouwtjes een andere plek nodig dan in de winterperiode. Tijdens de baltsperiode is het weer anders. Pas las ik dat er vleermuizen vol opgespoten isolatiemateriaal zijn gevonden. Dan heeft iemand veel te vroeg in de winter de spouwmuur laten volspuiten. Doe je dat wat later in het voorjaar dan hoeft er geen vleermuis onder te lijden.”

Wilko grinnikt nog om een vleermuismelding waar hij vorig jaar op af ging. “Een man belde dat er een vleermuis bij zijn moeder in het appartement vloog. Hij ging voor geen goud naar binnen, dat moest ik maar doen. Hij deed de deur voor mij open en was vertrokken. In de kamer trof ik een jammerende vrouw onder een deken aan. Zo bang was ze. Ik heb de balkondeur open gezet en weg vloog het vleermuisje. Zo’n angst is echt totaal niet nodig! Nederlandse vleermuizen eten insecten; als een dwergvleermuis een nacht flink doorjaagt kan hij 600 tot 1000 knutjes en muggen vangen. Geweldig toch?”

Wilko en Kevin volgden ooit de IVN Natuurgidscursus. Zo zijn ze in de vleermuizen gerold. Kevin vond het een voordeel dat de diertjes ’s avonds en ’s nachts vliegen. “Ik wil graag meehelpen met excursies maar heb overdag geen tijd. De vleermuizen zijn perfect voor mij, ze vliegen immers pas laat. Kevin is blij met een ander voordeel van zijn vrijwilligerswerk. “Ik wil graag buiten zijn, en het onderzoek naar vleermuizen en de excursies doen we allemaal buiten. Heerlijk.”

Nieuwe vrijwilligers

De Vleermuiswerkgroep kan nieuwe vrijwilligers goed gebruiken en neemt geïnteresseerden graag op sleeptouw. “Wie drie keer met ons is meegeweest op excursie weet wel wat de meest gestelde vragen zijn,” legt Wilko enthousiast uit. “Je hoeft er geen lange cursus voor te volgen,” dan knikt hij naar Kevin en vervolgt, “en je kunt alles wat je niet weet aan Kevin vragen die heeft zich er enorm in verdiept.” “Ja,” beaamt Kevin, “er gaat echt een wereld voor je open als je meer wil weten over vleermuizen. Wist je dat het de enige diersoort is die ’s nachts insecten vangt?”

Aan de overkant van de Groenlose gracht lopen beide heren weer terug naar huis. Ter hoogte van de Wilhelminabank zwenkt een zwarte schim voor hen langs. Met de batdetectors in de lucht proberen ze het hoogfrequente geluid van het beestje op te vangen. Krrr, tik, tik, tik. En ja! In de nachtblauwe lucht verschijnt de eerste vleermuis van de avond.