[Hengelo]

De pelgrimstochten die het verband Activité pour Liberté de voorbije jaren vanuit Hengelo ontwikkelde naar Kevelaer en Nijmegen zijn nu aangevuld met het ‘Pad van Titus’, dat die twee plaatsen met elkaar verbindt. Zo vormen de routes nu samen één grote tocht: 300 kilometer wandelen of bijna 1000 kilometer fietsen.

Tekst en Foto: Luuk Stam

Een meerdaagse wandeling of fietstocht met als thema vrijheid, vrede en verdraagzaamheid, dat is de pelgrimstocht van het verband Activité pour Liberté. De routes zijn uitgezet door Hengeloër Everhardt Lubbers, die al in 2019 het initiatief hiervoor nam. Corona zorgde voor enige vertraging, gesteund door gelijkgezinden wist Lubbers in 2021 alsnog de ‘Via Kevelaer’ tussen Hengelo en Kevelaer (Duitsland) te realiseren. Een jaar later volgde de ‘WPF-Trail’  tussen Hengelo en Nijmegen. Met daarbij het nu gerealiseerde ‘Pad van Titus’ tussen Nijmegen en Kevelaer is voor zowel wandelaars als fietsers een volledige ronde te maken.

Het geheel is door Lubbers uitgezet in dertien wandeletappes van 20 tot 25 kilometer en dertien fietsetappes van 70 tot 80 kilometer. Daarbij zijn de start- en finishplekken voor de wandelaars en de fietsers steeds dezelfde. Zo is de tocht ook met een groep te maken waarbij alle deelnemers elkaar iedere avond weer treffen, of ze nou wandelen of fietsen. Zo gebeurde dat de voorbije jaren al twee keer vanuit Hengelo, beide keren ging er een groep wandelaars én een groep fietsers op pad. “Je hoort dan ’s avonds elkaars verhalen”, vertelt Lubbers, zelf fervent fietser. “En als je zo met elkaar op pad bent, dan gebeurt er iets tussen mensen, dan ontstaat er een band.”

Santiago de Compostella

Precies dat ervaarde Lubbers tijdens een lange afstandsfietstocht door Spanje en Portugal in 2019, toen hij in verschillende pelgrimsplaatsen terechtkwam, waaronder Santiago de Compostella. De verhalen van pelgrims die hij er trof en de uiteenlopende en lang niet altijd religieuze motieven om hun tochten te maken, inspireerden de Hengeloër enorm. Lubbers was onder de indruk en keerde terug naar Nederland met een missie: een pelgrimage vanuit zijn eigen woonplaats opzetten.

Samen met onder andere zijn dorpsgenote Agnes Brinke zette hij vanuit zijn thuisdorp het verband Activité pour Liberté op, letterlijk ‘Activiteit voor de vrijheid’. Zo startte de allereerste Via Kevelaer twee jaar terug bij de vredesvlam in Hengelo, om met dat vuur vervolgens ook de kaarsjes in de kerk in Kevelaer aan te steken. Een jaar later stond de WPF-Trail zelfs helemaal in het teken van de World Peace Flame (WPF), met de start in Hengelo, een stop bij de vredesvlam in Oosterbeek en de finish bij de vredesvlam in Nijmegen. De vlam daar is te vinden bij de Titus Brandsma Gedachteniskerk.

Vredesapostel

Dat het tot voor kort nog ontbrekende gedeelde van de route tussen Nijmegen en Kevelaer nu het ‘Pad van Titus’ is gaan heten, is niet zomaar. Lubbers en de zijnen verdiepten zich in het leven van de vorig jaar zomer heilig verklaarde ‘vredesapostel’ Titus Brandsma, die zich in de Tweede Wereldoorlog verzette tegen het nazisme en zich openlijk uitsprak tegen rassenhaat. Brandsma kwam in 1942 in concentratiekamp Dachau om het leven. “Voor mij is Titus echt een held geworden”, zegt Lubbers. “Zijn verhaal sluit naadloos aan op alles dat wij uit willen dragen, op het idee van vrijheid, vrede en verdraagzaamheid en daarmee ook op het verhaal rondom de vredesvlammen. Het is alsof alle puzzelstukjes op hun plek vallen.”

Deze week – 15, 16 en 17 oktober – wandelt en fietst Activité pour Liberté met een eigen groep voor het eerst het Pad van Titus. Daarna is de volledige route via de website digitaal te verkrijgen, via een GPX-bestand. “Dat was voor mij ook even wennen”, zegt mede-initiatiefneemster Brinke. “Ik was echt nog een traditionele wandelaarster, met altijd een kaart of een boekje bij de hand. Maar dit werkt geweldig! En het is helemaal niet zo dat je continu op dat scherm zit te kijken, je telefoon geeft steeds een seintje als je af moet slaan. Zo kun je zelfs alle kruip-door-sluip-door-paadjes vinden, want ik heb altijd al veel gewandeld, maar Everhardt weet écht prachtige routes uit te zetten, ik ontdek ook veel nieuwe plekken.”

Extra lading

Brinke is ervaringsdeskundige op het vlak van pelgrimeren, zo maakte ze zelf ook al lange wandel- en fietstochten naar onder meer Santiago de Compostella en Rome. Dergelijke tochten zijn de voorbij jaren steeds populairder geworden, getuige onder meer het stijgende aantal leden van het Genootschap van Sint Jacob, dat in Nederland het pelgrimeren promoot en ondersteunt. “Want zo’n thema geeft net een extra lading aan een fiets- of wandeltocht”, stelt de Hengelose, die zelf al vele jaren lid is van dit genootschap. “Zoals in dit geval vrede en vrijheid, de vredesvlammen onderweg, de verbinding die dat met elkaar geeft, de mooie gesprekken die dat oplevert, dat is iets heel anders dan zomaar een eind wandelen of fietsen.”       

Wie zich aanmeldt om de route of een deel daarvan te wandelen of te fietsen, ontvangt ook een pelgrimspaspoort en een badge met logo om aan rugzak of fiets te hangen. Voor de Via Kevelaer en de WPF-Trail was die mogelijkheid er al langer, toch is er nog maar weinig gebruik van gemaakt. “Maar van de mensen die het wel doen, zijn de reacties lyrisch”, zegt Lubbers, die zijn verhaal binnenkort ook zal vertellen op onder meer de Fiets- en Wandelbeurs in Utrecht en tijdens een bijeenkomst van het Sint Jacobs-genootschap. Brinke is ervan overtuigd dat het initiatief verder kan uitgroeien tot iets moois. “Het waren steeds nog twee losse tochten, het voelde alsof het nog niet helemaal af was”, stelt zij. “Nu is de cirkel rond en hebben we echt een goed verhaal, dit is iets unieks.”

www.activite-pour-liberte.nl