[Bronkhorst]

De kille geest van Scrooge waart nog rond in het monumentale pand in Bronkhorst. Verder herinnert niets meer aan het Dickensmuseum in het middeleeuwse stadje. Geen groepen bezoekers die ronddwalen in het gebouw. Hoewel? Binnenkort houden de bewoners open huis voor de hele stad, ze delen namelijk graag hun ervaringen over het klimaatbestendig maken van een monument.

Tekst en Foto’s: Feikje Breimer

Drie jaar geleden kochten Doreen Rugers en Harm de Vries één van de bekendste monumenten in Bronkhorst. Bij hun bezichtigingen van het gebouw was het nog in gebruik als Dickensmuseum. Dat leverde achteraf nog een handige verrassing op vertelt Doreen lachend. “Op zolder was een tentoonstellingsruimte waar een bed stond, dat bleek over een bad heen gemaakt te zijn, de rest van de badkamer was achter jute doeken weggestopt. Bleken we toch een badkamer te hebben! We moesten bij de bezichtiging de spullen wegdenken, maar we waren direct verliefd. Na acht jaar in een onverwarmde oude boerderij in het buitengebied wilden we graag naar een plek met meer reuring. Bronkhorst biedt dat samen met het buitengevoel. Wanneer we de straat uitlopen zijn we al in de uiterwaarden van de IJssel.”

Huidige gasprijzen

Veel mensen die in een oud huis of in een rijksmonument wonen, zien op tegen het klimaatbestendig maken van hun woning. Maar met de huidige gasprijzen loont het absoluut de moeite om je in de mogelijkheden te verdiepen raadt Doreen aan. “Al vrij snel nadat we in ons huis zijn getrokken, konden we via de energiecoöperatie BoeN een energiescan laten uitvoeren. Dit particuliere samenwerkingsverband adviseert in de omgeving Bronkhorst en Steenderen en wist voor de energiescans subsidie van de provincie en de gemeente te krijgen. Bij de scan kijkt een deskundige bijvoorbeeld naar de energielekken in je woning; waar verdwijnt de warmte het snelst?” Doreen wijst naar de paneelramen van enkel glas met zicht op de Boterstraat en de Kapel van Bronkhorst. Die bleken nog meer warmte weg te lekken dan ze zelf al hadden ervaren, toch wilden ze deze ramen niet vervangen voor dubbel glas. “We wilden met respect voor de monumentale uitstraling van dit huis aanpassingen doen. In plaats van dubbel glas kozen wij ervoor onze raamluiken te restaureren. Als we om vijf uur in de avond de hond gaan uitlaten, doen we daarna alle luiken dicht, dat werkt heel goed!”

Warme methode

Het eerste jaar dat Doreen en Harm in hun huis aan de Onderstraat woonden, leefden ze op zolder. In de jaren zeventig was tegen het plafond isolatiemateriaal getimmerd in een poging de warmte binnen te houden. Het tweehonderd jaar oude dak bestaat uit een houten constructie met daarop dakpannen waar de wind met gemak tussendoor blaast. “Het nadeel van deze oude methode is dat het tussen het isolatiemateriaal en het dak vochtig blijft. We hebben alle oude isolatie weggehaald en in overleg met een gespecialiseerd bouwbedrijf gekozen voor de warme methode. Direct onder de dakpannen liggen straks dunne isolatiepanelen die beter isoleren dan het oude materiaal. Zeker voor een monument is dat belangrijk. Het kan niet zo zijn dat je door een dikke extra laag de uitstraling van het gebouw verprutst. Een monument heeft nooit een strak glad dak, van nature golft het iets. Door voor kleine panelen te kiezen, kun je het golfpatroon volgen, zou je grote panelen nemen dan trekt het te strak. Dat we het dak moesten aanpakken, hadden we ook voor de energiescan al begrepen. Bij de eerste periode met sneeuw kon je op straat precies zien op welk deel van de zolder we leefden, daar was de sneeuw al snel weggesmolten door de lekkende warmte.”

Monumentale uitstraling

Het huis van Doreen en Harm dateert uit het begin van de 19e eeuw, op de plek waar een bierbrouwerij stond is rond 1830 het huis gebouwd. Het was in gebruik als stadsboerderij, zondagschool, klokkenmuseum en tenslotte het Dickensmuseum. Het gebouw ademt historie en voor Doreen en Harm is het vanzelfsprekend dat ze die monumentale uitstraling willen behouden. “Nu we het dak isoleren, pakken we ook het dak zelf aan. Alle dakpannen die stuk zijn, halen we weg en vervangen we bewust voor tweedehands dakpannen. Er mag best een korstmosje of wat alg op groeien, graag zelfs, het past bij de uitstraling.”

Vrienden en familie hebben bij de verbouwing en het schilderen van het huis geholpen. Toen Doreen de voordeur stond te schilderen, grapte een voorbijganger “Dat moet je laten doen!” waarop ze hem direct de schilderkwast aanbood. “We hebben veel zelf gedaan maar het dak laten we toch echt door een specialist uitvoeren. Mijn advies aan mensen die hun oude woning of monument willen isoleren, is dat ze dat echt moeten oppakken. Laat je informeren, vraag om hulp bij de gemeente en pak het aan. Het loont echt de moeite!”

Doreen en Harm delen graag hun ervaringen en ideeën. Wie hen rechtstreeks wil benaderen mag mailen naar doreenrugers1@hotmail.com