[Doetinchem] In de Gildehof in Doesburg is sinds begin augustus een dependance van het Vervoer- en Speelgoedmuseum te vinden. Ook in Doetinchem zijn plannen voor uitbreiding. 

Tekst en foto’s Josée Gruwel

De plek van de dependance van het Openbaar Vervoer & Speelgoed Museum is niet zomaar gekozen. Dick Chargois, voorzitter van de Stichting Openbaar Vervoer & Speelgoed Museum (OV&SM): “Doesburg is een museale stad. Men is er heel erg bezig met kunst en cultuur. Vanuit gemeentewege is er een duidelijke visie.”

Lucien te Brake, als speelgoedverzamelaar verbonden aan het museum: “Van die culturele sfeer willen we graag onderdeel zijn.” Chargois: “Eenmaal aan de praat met afgevaardigden van het gemeentebestuur voelden we ons uitgenodigd. Er werd meegedacht. Toen ik in het pand aan de Gildehof kwam, werd ik er meteen verliefd op.”

Groeien
Chargois’ hart ligt bij het museum dat van oorsprong inzicht geeft in de geschiedenis van het openbaar vervoer in de streek en sinds 2016 de collectie uitbreidt met klassiek kinderspeelgoed. “We krijgen steeds spulletjes aangeboden. Inmiddels is de collectie zo groot, dat lang niet alle voorwerpen aan de Stationstraat 50 op de 300 vierkante meter tentoongesteld kunnen worden.“
Terwijl er verbouwplannen liggen om het museum op de bestaande plek in Doetinchem met nog zo’n 300 vierkante meter uit te breiden, wil het bestuur van de stichting niet wachten op de realisatie ervan. “De plannen zijn in een redelijk gevorderd stadium, maar wanneer er verbouwd wordt? Geen idee. Wij als bestuur koersen nu af op voorjaar 2021.”
Omdat stilstand achteruitgang is, werd er gezocht naar een ruimte om een dependance te vestigen.

‘Van die culturele sfeer in Doesburg

willen we graag onderdeel zijn’

Spelen is opvoeden
In het pand in de Gildehof in Doesburg wordt de historie weergegeven van het openbaar vervoer en van speelgoed. “Wat we presenteren is kwaliteit.” Naast vitrines met voorwerpen en info is er een speelhoek voor kinderen. “Dat is belangrijk. Spelen is onontbeerlijk om je tot een goede volwassene te ontwikkelen. Je leert over regels, over winnen en verliezen, krijgt inzichten, moet wachten op je beurt en je aan afspraken houden. Maar spelen is ook ontspanning, je verliezen in het spel en nergens anders meer aan hoeven denken. Zeg nou eerlijk, wat is er nou leuker dan machinistje spelen en een treintje laten rijden over een mooie spoorbaan, een puzzel te leggen, een spelletje blaasvoetbal te spelen of te bouwen met meccano. Dat kan bij ons.”

Postkoets en stoommachine
“Het leuke aan dit museum is de boeiende historie”, vertelt vrijwilliger Wouter Koop. “Achter elk voorwerp zit een verhaal. Voor jong en oud is dat interessant. Ik woonde in mijn jeugd in Doesburg en herinner me het stoomtrammetje dat door de stad reed en het geluid van de stoomfluit.”

Koop staat stil bij de vitrine met de houten postkoets. “Bij de diligence hoort het verhaal van de Romeinen, de adellijke familie Von Thurn und Taxis, Lodewijk Napoleon en Van Gend & Loos, van postpakketten, paarden en reizigers, van post- en hessenwegen en natuurlijk van de postiljon.”
De opvolger van de postkoets is de stoommachine. “Hier zie je de Rocket. Deze legendarische stoomlocomotief werd als eerste in 1830 in gebruik genomen door de Liverpool & Manchester Railway. En dit is de Arend, de stoomlocomotief die in 1839 de openingstrein trok op de eerste Nederlandse spoorlijn, tussen Amsterdam en Haarlem.”

De Rosalie, één van de topstukken van het museum in Doesburg. Foto: Josée Gruwel
De Rosalie, één van de topstukken van het museum in Doesburg. Foto: Josée Gruwel

Zeldzame stukken
Ook bij het speelgoed zijn er zeldzame stukken te zien, zoals een blikken raceauto van omstreeks 1930. Lucien te Brake: “Het is de Rosalie, een Citroën van J.R.D. uit Frankrijk. Het is een streamliner, met bestuurder, de Max Verstappen van vroeger. Ik ontdekte de speelgoedauto in 1998 op een rommelmarkt in Zwolle, onder het stof en de smeer. Met wattenstaafjes heb ik hem schoongemaakt. Met een sleuteltje kun je hem opwinden. Zo mooi!” Te Brake is waus van speelgoed. “Alles waar volwassenen interesse in hebben, zie je in speelgoed terug.”

Verbinden
Het OV&SM, met zo’n veertig vrijwilligers, slaat met de dependance in Doesburg haar vleugels verder uit. Chargois: “Onze visie is helder: we streven naar voldoende ruimte, het tonen van een hoogwaardige collectie en naar het steeds meer actief bezig zijn van bezoekers. We willen de lespakketten voor basisscholen uitbreiden, meer workshops verzorgen en een repairafdeling opzetten. Daarmee zijn we sociaal bezig, verbinden we. Verbinden staat bij ons in bloemetjes geschreven. Met de locatie in Doesburg en de verbouw in Doetinchem willen we ons steeds meer verbinden met het sociale domein.”
Het museum in Doesburg is van woensdag tot en met zondag geopend van 12.00 tot 17.00 uur. Volwassenen 3 euro 50, kinderen 2 euro. Met de museumkaart : gratis toegang.
Voor informatie: kijk op https://ovsm-doetinchem.nl.